Türkiye elektrik Sanayi Birliği (TESAB) tarafından hazırlanan, Yeşil Dönüşüm Sürecinde Adil Geçiş: Dünyada Politikalar ve Türkiye için Öneriler başlıklı rapor yayımlandı. Raporda, adil geçiş kavramı Türkiye ve dünya örnekleri üstünden inceleniyor.
Raporda adil geçişin tarihsel gelişimi ve hukuki etkileri ele alındıktan sonra, Türkiye’deki mevcut durum analiz edilerek Türkiye’nin kendine özgü koşulları ve ihtiyaçları doğrultusunda atması gereken adımlar ortaya konuluyor ve potansiyel çözüm önerileri sunuluyor. Farklı coğrafyalardan seçilmiş 27 ülkedeki adil geçiş uygulamaları detaylı bir şekilde inceleniyor ve Türkiye için ilham kaynağı olabilecek iyi uygulamalar, tecrübeler aktarılıyor. Özetle rapor, çeşitli alanlarda öneriler sunarak, sürdürülebilir bir geleceğe yönelik yol haritası çizmeyi amaçlıyor.
| Türkiye için öneriler Raporda Türkiye’nin iklim değişikliğiyle etkin bir şekilde mücadele etmesi için toplumsal dönüşümü adalet temelinde gerçekleştirmesi ve adil geçişin sürdürülebilirlik merkezli kurgulanmasının son derece faydalı olacağı düşünülüyor. Bu kurgunun Türkiye’nin Yenilenebilir Enerjide 2035Yol Haritası ve 2053 Net-Sıfır Hedefi gibi orta ve uzun vadeli hedeflerinin hayata geçirilmesi açısından da önemli ulusal kazanımlar sağlayacağına inanılıyor.Bu kapsamda dört başlıkta sunulan önerileri aşağıdaki gibi özetlemek mümkün: Hukuki öneriler: Adil geçişi destekleyecek mekanizmaların oluşturulması ve 2026’da hazırlanacak Ulusal Adil Geçiş Stratejisi’ne bu unsurların dahil edilmesi gereklidir. Ayrıca, bir adil geçiş fonu oluşturulmalı ve bu fonun kullanımına dair yasal düzenlemeler yapılmalıdır. Finansal öneriler: Karbon ve çevre vergileri, emisyon ticaret gelirleri gibi kaynaklarla desteklenecek bir Adil Geçiş Fonu kurulmalıdır. Yeşil teknolojilere yönelik yatırımlar teşvik edilmeli, uluslararası iklim finansmanına erişim sağlanmalı ve uzun vadeli bir kamu-yatırım stratejisi geliştirilmelidir. Teknik öneriler: Endüstride teknoloji dönüşümü sağlanmalı, iş gücünün çağın gerektirdiği niteliklerle donatılması için mesleki eğitim olanakları artırılmalıdır. Sosyal öneriler: Dönüşümden en çok etkilenecek gruplar (işçiler, dar gelirli kesimler, enerji yoksulluğu yaşayanlar) maddi desteklerin yanı sıra yeniden istihdam ve eğitim programlarıyla desteklenmelidir. Sosyal kapsayıcılık ve toplumun sürece katılımı, adil geçişin başarısı için kritik önemdedir. Ayrıca, sanayi ve meslek odalarıyla iş birliği içinde istihdam kırılganlıklarına karşı mikro çözümler geliştirilmeli; AR-GE ve inovasyon yatırımları ile kamu, özel sektör ve üniversiteler arasında iş birliği güçlendirilmelidir. Sosyal koruma mekanizmaları, dönüşüm sürecinin olumsuz etkilerini hafifletmede kilit rol oynamaktadır. |
