Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi (CREA) ve Demokrasi Çalışmaları Merkezi (CSD), AB’nin rafineri merkezi olmayan ve petrol ürünlerinin %86’sını Rusya’dan ithal eden üç Türk limanından 3 milyar Euro’luk petrol ürünü ithal ettiğini ortaya koyan ortak bir araştırma yayınladı. Gevşek AB mevzuatı, sıkı uygulama eksikliği ile birleştiğinde, AB/G7 ülkelerinin ithalatlarının, özellikle de yaptırım uygulamayan Türkiye’den yapılan ithalatların hala önemli miktarlarda Rusya menşeli petrol ürünü içerebileceği anlamına gelmektedir.
CREA ve Center for the Study of Democracy (CSD) tarafından belirli sevkiyatlar üzerinde yapılan incelemeler, Avrupalı kuruluşların Türkiye’deki petrol depolama terminallerinden karıştırılmış veya yeniden ihraç edilmiş Rus petrol ürünlerini ithal etmiş olabileceğini göstermektedir.
Mayıs 2023’te Ceyhan limanındaki Toros Ceyhan petrol terminali Novorossiysk’ten 26.923 ton gaz yağı aldı – terminalin üç ay içinde yaptığı ilk ithalat. İthalattan on gün sonra terminal Yunanistan’daki MOH Corinth rafinerisine benzer miktarda gaz yağı sevk etti. Bu ticaret, harmanlanmış Rus petrol ürünlerinin AB’ye girmesine izin veren yasal bir boşluktan yararlanmış gibi görünüyor.
AB/G7 yasağının başladığı 5 Şubat 2023 tarihinden Şubat 2024 sonuna kadar Türkiye, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla %105’lik bir artışla 17,6 milyar Avro tutarında Rus petrol ürünü ithal etmiştir. Yasağın yürürlüğe girmesinden bu yana Türkiye’nin petrol ürünleri ithalatının %81’i Rusya’dan yapılmış olup, bu durum enerji güvenliğini tehdit edebilecek bir bağımlılığın arttığını göstermektedir.
Türkiye’nin petrol ürünleri iç tüketimi 2023 yılında %8 oranında artmıştır. Buna karşılık, ülkenin deniz yoluyla petrol ürünleri ithalatı %56 oranında artarak Türkiye’nin sadece iç talep artışını karşılamakla kalmayıp petrol ürünleri için bir yeniden ihracat merkezi haline geldiğini göstermektedir.
Rusya’nın Türkiye’ye petrol ürünleri ihracatı, Kremlin’in savaş sandığı için 5.4 milyar Euro vergi geliri yaratarak Moskova’nın Ukrayna’yı geniş çaplı işgalini uzattı ve mümkün kıldı.
