Leeds Üniversitesi tarafından yürütülen bu yılki Küresel İklim Değişikliği Göstergeleri (Indicators of Global Climate Change, IGCC) çalışmasına göre insan kaynaklı küresel ısınma, kayıtların tutulmaya başlamasından bu yana en yüksek oran olan on yılda 0,26°C artıyor.
IPCC (Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli) en son değerlendirme dönemini (AR6) geçen sene tamamladı ve önümüzdeki beş yıl boyunca tekrar bir değerlendirme çalışması yapmayacak. IGCC bu boşluğu kapıyor ve son IPCC raporundan bu yana (son bir sene içinde) gerçekleşen iklim göstergelerini analiz ediyor.
IGCC, iklimin güncel durumunu ve insan etkisinin onu nasıl değiştirdiğini kontrol etmemizi sağlayan temel iklim göstergelerinin yıllık, hakemli güncellemelerini vermek üzere 2023 yılında başladı. Yazarlar, IPCC raporları tarafından kullanılan göstergelerin aynısını, mümkün olan her yerde aynı yöntemleri kullanarak ele alıyor. Yıllık güncellemeler, her IPCC Değerlendirme döngüsü arasında (yaklaşık 5-10 yıl) kalan kanıta dayalı karar verme sürecine yönelik bilgi boşluğunu doldurmak üzere tasarlandı. Bu yılki çalışma, 15 ülkedeki 42 kurumdan IPCC Baş Yazarları, Katkıda Bulunan Yazarlar ve Bölüm Bilim İnsanları da dahil olmak üzere 57 bilim insanından oluşan uluslararası bir ekip tarafından hazırlandı.
Raporda şu bulgular öne çıkıyor:
-
2013-2022 yılları arasında 53 gigaton karbondioksit ile rekor düzeyde yüksek yıllık ortalama sera gazı emisyonu gerçekleşti.
-
2023 yılında küresel yüzey sıcaklığı 1850-1900 ortalamasının 1,43°C üzerinde gerçekleşti ve bunun 1,31°C’si insan kaynaklı ısınmadır. İnsan kaynaklı ısınma son on yılda (2014-2023) 1.19 °C’ye yükseldi – 2013-2022 döneminde görülen 1,14 °C’den (geçen yılki raporda belirtilen) bir artış gerçekleşti.
-
2024 yılının başında, 1,5°C’nin altında kalma şansının %50 olması için kalan karbon bütçesinin yaklaşık 200 milyar ton CO2 (GtCO2), yani mevcut emisyonların yaklaşık beş yıllık değeri kadar olduğu tahmin ediliyor.
-
Küresel karbondioksit, metan ve azot oksit konsantrasyonları 2019’dan bu yana artarak 2023’te sırasıyla milyonda 419,3, milyarda 1922,5 ve milyonda 336,9 parçaya ulaştı.
-
İklim ve aşırı hava koşulları için önemli bir gösterge olan karasal ortalama yıllık maksimum sıcaklıkların 2014-2023 döneminde 1,74°C olacağı tahmin ediliyor.
Rapora buradan ulaşabilirsiniz.
