AB’nin Yeşil Mutabakat paketinin bir parçası olarak 2023 yılına kadar yalnızca raporlama yükümlülüğü olan Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) sektörlerinde AB’ye ihracat yapan firmalar, 2026 yılından itibaren ürünlerinin karbon içeriği üzerinden mali yükümlülük altına alınıyor. AB içi üreticilere sağlanan ücretsiz karbon tahsisleri kademeli olarak kaldırılırken, ithal ürünler de aynı karbon fiyatlamasına tabi olacak.
- Değerlendirme: SHURA’ya göre SKDM’nin Türkiye GSYİH’si üzerindeki toplam makroekonomik etkisi sınırlı olsa da, bu ürünlerden elde edilen ihracat katma değeriyle kıyaslandığında karbon maliyeti kritik bir düzeye ulaşabiliyor. Karbon fiyatının 100 €/ton seviyesine çıkması, maliyet-katma değer oranını başa baş noktasına getirebilir.
- Eleştirel Bakış: Türkiye’nin bu süreci avantaja çevirebilmesi için düşük katma değerli ve karbon yoğun üretimden daha temiz ve yüksek katma değerli üretime geçişi hızlandırması, sanayi dönüşümünü finansman araçları ve kamu destekleriyle kolaylaştırması gerekiyor. Yerel karbon fiyatlandırma mekanizması, yeşil teknoloji teşvikleri ve güçlü bir izleme-raporlama altyapısı bu geçişin kilit unsurları olarak öne çıkıyor.
