Türkiye’de fosil yakıt karşıtı mücadeleye dair kolektif hafızayı güçlendirmek amacıyla Yeşil Düşünce Derneği olarak kapsamlı bir arşiv çalışması üzerine çalıştık. Beyond Fossil Fuels desteğiyle yürütülen bu çalışma, Muğla, Çanakkale ve Kahramanmaraş’ta kömürlü termik santral projelerinin basında yer alan tezahürlerini derleyerek, mücadele tarihini görünür kılmayı ve toplumsal hareketlerin hafızasını korumayı hedefliyor.
Sanayi Devriminden itibaren küresel ekonominin temel enerji kaynağı olan kömür, yalnızca ekonomik faaliyetleri değil, toplumsal ve siyasal hareketleri de şekillendirdi. Türkiye’de 1980’lerden itibaren uygulanmaya başlanan neoliberal politikalarla birlikte kömürlü termik santral yatırımları hız kazanırken, doğanın metalaştırılması ve ekolojik tahribat da derinleşti. Bu süreç, yerel ekolojik hareketlerin yükselişini tetikledi ve yaşam alanlarını savunma mücadelesini güçlendirdi.
Enerji arzındaki sürekli artış, toplumsal hareketlerin dinamiklerini etkileyerek, işçi eylemlerinden çevre savunusuna kadar geniş bir mücadele alanı yarattı. Ancak bu mücadelelerin yeterince belgelenmemesi, geçmişten gelen deneyimlerin unutulmasına ve kolektif bilginin eksik kalmasına neden olabiliyor. Bu eksikliği gidermek adına yürütülen arşiv-almanak çalışması, kömür karşıtı hareketlerin kronolojisini çıkararak toplumsal hafızayı korumaya katkı sunacak.
Bu çalışma, yalnızca geçmişi kayıt altına almakla kalmayıp, aynı zamanda iklim mücadelesi ve doğa savunuculuğu için bir referans kaynağı oluşturmayı amaçlıyor. Türkiye’nin farklı bölgelerinde kömür karşıtı mücadeleye katkı sunan herkesin deneyimlerinden beslenen bu proje, gelecekteki ekolojik hareketlere de ışık tutacak.
